مجله راهبردهای نو در روانشناسی و علوم تربیتی فصلنامه راهبردهای نو در روان شناسی و علوم تربیتی 2676-7295 5 15 2022 04 20 A Review of ‘the Anthropological Foundations of the Psychological Theories – Psychoanalysis, Behaviorism, and Humanism – Based on the Theory of Nature’: An Islamic نقد و بررسی «مبانی انسان‌شناختی نظریه‌های روان‌شناختی» (روان‌تحلیل‌گری-رفتارگرایی-انسان‌‌گرایی) مبتنی بر «نظریه فطرت» با رویکرد اسلامی 15 28 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA علیرضا فارغ التحصیل کارشناسی ارشد موسسه آموزش عالی اخلاق و تربیت قم محمد فارغ التحصیل کارشناسی ارشد موسسه آموزش عالی اخلاق و تربیت قم 2022 03 09 The view of a theorist in humanities about the human nature can influence his scientific findings. The naturalist-empiricist dispute has been one of the historical and lengthy discussions regarding the human's nature The present study aims at reviewing and investigating the anthropological foundations of three psychological schools, i.e. psychoanalysis, behaviorism, and humanism, according to the theory of 'human nature' and by relying on the religious doctrines. This study is a fundamental one and uses the method of content analysis. The findings of the study showed that the followings are among the most important anthropological foundations of theories in classical psychology: - "The dominance of corporeal natural interpretation of the man"; - "The dominance of the positivist approach in interpretation of the man"; - "Interpreting the man on the basis of sensual self-foundation" - "The dominance of materialistic mechanical interpretation of the man"; - "The dominance of relying on empirical methodology in interpretation of the man"; This study showed that the viewpoint of the existing psychological approaches about human being is a humanistic view based on the centrality of empirical reason, while the viewpoint of the naturalistic approach to human being is based on the standard of the perfect and healthy man and the reason connected to revelation Besides, this study showed that the concept of "human nature" in classical psychological theories refers to the 'instinct' or the 'genetic', which are meaningfully different from the related concept in Islamic texts. نگاه نظریه‌پرداز حوزه علوم انسانی درباره ماهیت انسان، می‌تواند بر چگونگی یافته‌های علمی وی تأثیرگذار باشد. مجادله فطری نگری – تجربی نگری، یکی از مباحثات تاریخی و پردامنه در خصوص ماهیت انسان بوده است. پژوهش حاضر با هدف نقد و بررسی مبانی انسان‌شناختی سه مکتب روان-تحلیل گری، رفتارگرایی و انسان‌گرایی، مبتنی بر نظریه فطرت با تکیه بر آموزه‌های دینی ارائه‌شده است. این پژوهش، بنیادی بوده و با بهره‌گیری از روش تحلیل محتوا، انجام‌شده است. نتایج این پژوهش نشان داد «غلبه‌ی تفسیر غریزی ناسوتی از بشر»، «غلبه‌ی رویکرد پوزیتیویستی در تفسیر بشر»، «تفسیر بشر بر پایه‌ی خودبنیادی نفسانی»، «سیطره‌ی تفسیر ماتریالیستی مکانیکی از انسان» و «غلبه‌ی تکیه بر روش‌شناسی آزمایشی تجربی در تفسیر بشر»، ازجمله مهم‌ترین مبانی انسان‌شناختی نظریه‌های مختلف روان‌شناختی کلاسیک است. این پژوهش نشان داد نگاه رویکردهای روان‌شناختی کلاسیک به انسان، نگاهی مبتنی بر محوریت عقل تجربی است. این درحالی است که نگاه به انسان در نظام فطرت محور، نگاهی مبتنی بر معیار انسان کامل بر محوریت عقل متصل به وحی است. همچنین این پژوهش نشان داد منظور نظریه‌های روان‌شناختی کلاسیک از مفهوم فطرت، مسئله‌ی غریزه و یا ژنتیک است که با مفهوم آن در متون اسلامی تفاوت معناداری نشان می‌دهد. /downloadfilepdf/988450