مجله راهبردهای نو در روانشناسی و علوم تربیتی فصلنامه راهبردهای نو در روان شناسی و علوم تربیتی 2676-7295 6 18 2023 01 05 The effectiveness of critical thinking training on academic self-regulation and problem-solving ability of students اثربخشی آموزش تفکر انتقادی بر خودتنظیمی تحصیلی و توانایی حل مسئله دانش‌آموزان 69 82 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA میرعلی کارشناسی ارشد روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز، تبریز، ایران دکتر استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز، تبریز، ایران 2022 11 06 One of the main goals of training in the modern education system is the development of critical thinking in students, which prepares them to become thinkers instead of just receiving knowledge. However, little research evidence has been done on critical thinking training, its content, and its effects on our society, which provides the need for doing research in this field. Therefore, the purpose of the present study was to investigate the effectiveness of critical thinking training on high school students' academic self-regulation and problem-solving ability. The current research was a field experiment with a pre-test and post-test design. Thirty-nine students were selected by multistage cluster sampling from boys' high schools and randomly assigned to two experimental and control groups. Two groups were interviewed at the beginning and end of the research and answered the questionnaires on academic self-regulation and problem-solving styles. The experimental group came under the critical thinking training for eight sessions, one session per week. The ANCOVA analyses showed that critical thinking training significantly improved academic self-regulation strategies and the problem-solving styles of students in the experimental group compared to the control group. It seems that by using critical thinking training and generalizing it to different social contexts, it is possible to improve students' academic self-regulation and problem-solving skills in interaction with the educational and social environments. This can be a potential capacity for increasing academic achievement, cultivating thoughtful citizens, and developing a democratic society. یکی از اهداف اصلی تربیت در نظام آموزش‌وپرورش نوین، رشد تفکر انتقادی در دانش‌آموزان است که آن‌ها را برای تبدیل‌شدن به یک متفکر به‌جای دریافت صرف دانش آماده می‌کند. بااین‌وجود، شواهد پژوهشی کمی در مورد آموزش تفکر انتقادی، محتوا و تأثیرات آن در جامعه ما انجام‌گرفته است که نیاز به پژوهش در این زمینه را فراهم می‌کند؛ بنابراین، هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی آموزش تفکر انتقادی بر خودتنظیمی تحصیلی و توانایی حل مسئله دانش‌آموزان بود. پژوهش حاضر، از نوع آزمایش میدانی با طرح پیش‌آزمون–پس‌آزمون بود. تعداد 39 نفر دانش‌آموز با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای از بین مدرسه‌های دبیرستانی پسرانه انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارش شدند. دو گروه در ابتدا و انتهای پژوهش، مورد مصاحبه و به پرسشنامه راهبردهای خودتنظیمی تحصیلی و سبک‌های حل مسئله پاسخ دادند. گروه آزمایش طی 8 جلسه، هر هفته یک جلسه، تحت آموزش تفکر انتقادی قرار گرفت. نتایج تحلیل‌های آنکووا نشان‌ داد که آموزش تفکر انتقادی بر بهبود راهبردهای خودتنظیمی تحصیلی و همچنین بهبود سبک‌های حل مسئله دانش‌آموزان در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل مؤثر بود. به نظر می‌رسد با استفاده از تدابیر آموزش تفکر انتقادی و تعمیم آن به بافت‌های اجتماعی مختلف، بتوان مهارت‌های خودتنظیمی تحصیلی و حل مسئله دانش‌آموزان را در تعامل با محیط آموزشی و اجتماعی بهبود بخشید که به‌عنوان یک ظرفیت بالقوه برای افزایش پیشرفت تحصیلی و پرورش شهروندان متفکر و درنهایت، جامعه دموکراتیک داشت. /downloadfilepdf/3291270